24-04-2020, 14:42

Máy ảnh 8K sắp ra mắt - Liệu nó có thực sự đáng mua như bạn nghĩ?

Cách đây ít ngày, Canon đã tung ra teaser mới tiết lộ thêm nhiều thông tin chi tiết về chiếc flagship thứ hai trong dòng máy ảnh không gương lật full-frame của hãng. EOS R5 ngay từ khi được giới thiệu đã gây xôn xao cộng đồng các tín đồ công nghệ bởi khả năng quay phim 8K ấn tượng.

Nhà sản xuất kỳ vọng R5 sẽ vượt qua những đối thủ “sừng sỏ” khác như Sony, Nikon và Panasonic ở phân khúc thị trường này. Tuy nhiên, mọi sự chú ý đều chỉ đổ dồn là một điểm duy nhất - 8K, còn câu hỏi liệu R5 chụp ảnh tĩnh có tốt không, chất lượng như thế nào thì còn là một “bí ẩn”.

Rõ ràng, R5 là một máy ảnh chuyên nghiệp, nhưng sự xuất hiện của nó hứa hẹn sẽ mở ra một kỷ nguyên mới trong sản xuất video. Có lẽ, chúng ta sẽ sớm thấy các mẫu camera giá rẻ 8K tràn ngập trên các kệ hàng của Walmart hay Costco. 

Thiết nghĩ, độ phân giải 8K kết hợp với HDR (dải tương phản động mở rộng) sẽ tạo nên một màn hình cho phép hiển thị hình ảnh trên cả tuyệt vời, thậm chí bỏ xa cả những tấm ảnh in. Nhưng nhìn nhận thực tế hơn một chút, thiết bị này dường như không dành cho những người có nhu cầu bình thường, lại càng không phù hợp với người làm phim chuyên nghiệp.

 

Chỉ nên tin vào những gì chúng ta nhìn thấy được

Mắt người bình thường có thể phân biệt sự khác nhau giữa màn 8K và các loại khác hay không? Thử nghiệm của một số nhà khoa học đi đến kết luận là có, tuy nhiên bài kiểm tra đó chỉ mới được tiến hành trên ảnh tĩnh. Nghiên cứu đồng thời làm sáng tỏ khả năng thị giác của con người không thể nhận thấy từng pixel một, thay vào đó là các đường quét ngang trên màn hình 4K. 

Trường hợp thực hiện với máy chiếu kỹ thuật số trong rạp phim (lưới pixel hiển thị rõ hơn), chúng ta cũng có thể cảm nhận được hiệu ứng tương tự. Mọi người thường ít khi chú ý đến điều này do hầu hết sự quan tâm đều đang đổ dồn vào bộ phim, nhưng nếu ngồi gần màn hình lớn cùng độ sáng cao như vậy thì khá dễ để quan sát thấy. 

Đó gần như là lời giải thích cho sự ra đời của 8K, song nó có thể khiến nhiều người nhẫm lần. Chất lượng nội dung không phải vấn đề chính chúng ta muốn đề cập mà phải là phương tiện hiển thị. Ngay cả khi màn hình chỉ chiếu màn trắng hoặc không chiếu nội dung gì, lưới pixel vẫn sẽ được nhìn thấy. Để khắc phục tình trạng này, các bạn cần một máy chiếu có độ phân giải cao hay bộ phim có chất lượng cao hơn.

 Thực tế, hầu hết các tác phẩm điện ảnh công chiếu chỉ mới ở độ phân giải 2K, ví dụ như Endgame. Nguyên do bởi những bộ phim, đặc biệt sử dụng nhiều hiệu ứng kỹ thuật số, sẽ tốn nhiều thời gian để chỉnh sửa và xuất ra ở chất lượng 4K chứ chưa tính đến 8K. Cần vài tuần đến vài tháng để render một bộ phim kéo theo chi phí sản xuất cũng sẽ tăng theo. 

 

Cần phân biệt rõ ràng hai khác niệm độ phân giải và chất lượng hình ảnh

Trên kênh youtube của mình, Extrashot đã đăng tải một video với chủ đề “Can 4K be better than 8K?” (tạm dịch: 4K có tốt hơn 8K không?). Tôi xin phép được tóm tắt nội dung như sau: Bob Ross và người bạn của ông ấy sẽ xem và phân biệt đâu là tivi QLED 8K và đâu là tivi OLED 4K. 

Ở thử nghiệm này, màn hình OLED với màu đen thuần khiết, độ tương phản tốt hơn, dải màu hiển thị rộng hơn có thể cung cấp hình ảnh sắc nét hơn so với tivi 8K. Do đó, công nghệ màn hình trong trường hợp của Extrashot có ảnh hưởng lớn đến chất lượng hình ảnh, chứ không phải số pixel. 

Tương tự, một chiếc máy ảnh trang bị cảm biến tốt hơn giúp ghi nhận dải màu rộng hơn sẽ cho ra chất lượng hình ảnh tốt hơn. Hoặc, nó có thể cung cấp cho các bạn định dạng video có dài màu như thực tế. Tuy nhiên, dải màu là khái niệm mang tính chuyên môn kỹ thuật khá khó hiểu để đưa ra quảng cáo, giới thiệu, thậm chí đối cả những người sáng tạo nội dung chuyên nghiệp cũng chưa chắc sành sỏi về nó. Vì vậy, phần lớn khách hàng thường không quan tâm chú ý đến mục này. 

Hiện nay, có nhiều thiết bị có thể hỗ trợ bạn chụp ảnh HDR.  Hãy tìm một dòng máy ảnh có khả quay video 10-bit và log gamma, tiếp theo chọn hệ màu Rec. 2020 trong mục NLE và cuối cùng chiếu trên màn hình 10-bit.

Tất cả đều lý giải tại sao Canon chỉ muốn tập trung vào cái mác 8K để gây ấn tượng với người dùng mà thôi. 

Giả sử điện thoại màn hình 8K ra mắt thì chắc chắn không đời nào bạn có thể nhận thấy độ nét của chúng có thay đổi hay không, song với HDR thì ngược lại. Cũng bởi vậy, nhiếp ảnh gia Tony và Chelsea Northrup đã quyết định giảm độ phân giải từ 4K xuống còn Full HD trên kênh Youtube của mình và người xem dường như chẳng mảy may để ý đến sự thay đổi này.

8K có số pixel lớn gấp 4 lần so với 4K tuy nhiên điều này hoàn toàn không thể kết luận chất lượng hình ảnh sẽ cao hơn 4 lần hay độ phân giải hiển thị sẽ tăng lên 4 lần. 

Vấn đề nén dữ liệu và gánh nặng băng thông

Để có thể đưa 8K trở nên phổ biến và thịnh hành, có rất nhiều rào cản kỹ thuật mà các nhà sản xuất cần phải vượt qua, trong đó bao gồm băng thông mạng Internet. Thời điểm hiện tại, việc cách ly xã hội do dịch viêm phổi Covid-19 gây ra khiến nhu cầu sử dụng internet tăng đột biến, do đó chất lượng hình ảnh truyền tải trên các nền tảng đều phải giảm xuống. Theo như những thông tin mà Canon hé lộ, nhiều khả năng chất lượng 8K sẽ cần lượng băng thông cao gấp bốn lần so với 4K, cho nên chúng ta cần một giải pháp khác tối ưu hơn. 

Một thuật toán nén dữ liệu hiệu quả chắc hẳn là câu trả lời nhiều người nghĩ đến nhất. Bên cạnh internet, khả năng encode video của máy ảnh cũng là một vấn đề quan trọng không kém. Flagship EOS R5 sẽ cho ra video định dạng RAW. Đây là loại tập tin có kích thước rất lớn, không phù hợp cho dân nghiệp dư hay người không có đủ kinh phí nâng cấp phần cứng để đáp ứng. 

Máy ảnh không gương lật 4K số một hiện nay có tốc độ ghi video nén khoản 400Mbps và cần đến thẻ nhớ tốc độ cao. Vậy nếu nhà sản xuất sử dụng cùng phương pháp nén, video 8K với cùng mật độ điểm ảnh sẽ đòi hỏi tốc độ ghi lên đến 1,600Mbps (~ 200 MB/s). 

Sự cải tiến trong thuật toán nén dữ liệu được nhận định sẽ giúp các nội dung 4K và Full HD trở nên nhẹ hơn nữa, hoặc giữ chất lượng hình ảnh cao hơn so với một video 8K có cùng kích thước. Nếu tính toán khả năng tăng “bitrate” (tốc độ bit) cho video 4K thay vì giảm dung lượng của video 8K, thì nó sẽ kéo theo sự thay đổi lớn về chất lượng hình ảnh.

 

Công nghệ tiên phong không có nghĩa là tốt nhất!

Dù sao đi nữa thì 8k cũng đã ra đời và chúng ta sẽ chào đón Canon EOS R5 thực sự trong thời gian tới. Kể cả khi sở hữu chiếc máy ảnh có thể quay phim 8K trong tay, các bạn cũng chưa chắc nhận ra được nó, và rồi nó cũng sẽ trở thành một thứ bình thường trong dòng lịch sử công nghệ thế giới. 

8K không nên là một tiêu chí để chọn mua một chiếc máy ảnh, ít nhất là đối với ai chỉ sử dụng thông thường, không chuyên nghiệp. 8K có thể chỉ là một chiêu trò quảng cáo để che dấu sự thật về những yếu tố cốt lõi tạo nên chất lượng hình ảnh. 

Nếu bạn thực sự nghiêm túc tìm kiếm một thiết bị có khả năng sản xuất video chất lượng cao, chúng tôi khuyên bạn nên bỏ qua các con số kỹ thuật về độ phân giải không gian. Thử nghĩ xem tại sao trong nhiều năm qua, những chiếc máy quay phim kỹ thuật số hàng đầu Hollywood chỉ là hệ thống Arri Alexa với độ phân giải 2,8K? Thay vì chạy đua theo 8K, bạn hãy lựa chọn thiết bị có thông số “bit depth” (độ sâu bit) tốt hơn (10-bit so với 8-bit) và độ phân giải màu (4:2:2 so với 4:2:0).