10-04-2019, 15:20

Hướng dẫn những cách tạo sơ đồ tư duy dễ dàng

Sơ đồ tư duy là một trong những cách giúp bạn sáng tạo, ghi nhớ và lập kế hoạch cho mọi ý tưởng, dự án hiệu quả. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn những cách tạo sơ đồ tư duy dễ dàng.

Lập kế hoạch xây dựng sơ đồ tư duy

Hướng dẫn những cách tạo sơ đồ tư duy dễ dàng

Bước 1: Hãy nghĩ tới một chiếc phi cơ đang bay lên bầu trời

Khi bạn hình dung hoặc thấy máy bay trên bầu trời, nó sẽ là trung tâm của sự chú ý trong bạn lúc đó. Tuy nhiên, lúc này, não bộ của bạn không chỉ dừng lại ở đấy. Nó ngay lập tức bắt đầu tham chiếu, kết hợp nhiều nhân tố khác nhau cho chiếc máy bay đó. Chúng có thể là màu sắc bầu trời, các loại phi cơ khác nhau, cách chúng bay, phi công, hành khác, sân bay… Tại sao lại như vậy? Bởi chúng ta nghĩ bằng hình ảnh, không phải từ ngữ. Những suy nghĩ kết hợp này thường hiện dưới dạng hình ảnh.

Tâm trí của bạn ngay lập tức làm bản đồ, tạo các liên kết giữa những kết hợp hoặc khái niệm này.

Bước 2: Giờ hãy vẽ một con nhện hay cái cây nhiều nhánh

Với sơ đồ tư duy về khái niệm máy bay, hãy viết MÁY BAY vào trung tâm (thân nhện hoặc thân cây) của một tờ giấy trắng. Sau đó, tỏa ra từ chữ này là các nhánh màu sắc khác nhau (nhành cây hay thân nhện). Bạn sẽ viết các kết hợp liên quan tới máy bay vào các nhánh này, ví dụ PHI CÔNG, SÂN BAY. Mỗi nhánh có thể có các kết hợp nhỏ khác. Bạn chỉ cần viết nội dung vào từng dòng. Ví dụ: Phi công là tiền lương hay đào tạo, huấn luyện… Sơ đồ tư duy sẽ phát triển như thế.

Sơ đồ tư duy phản chiếu cách bộ não xử lý và ghi nhớ thông tin - linh hoạt và trực quan, không theo kiểu tuyến tính thuần túy như mọi người thường nghĩ. Ví dụ, sơ đồ tư duy đã được chứng minh là phương tiện ghi chú cực kỳ hiệu quả, thay vì viết xuống từng từ giáo viên nói, bạn viết tên chủ đề bài giảng ở trung tâm tờ giấy. Chủ đề phụ là ngày và các thông tin cần thảo luận khác. Bạn vẽ và dán nhãn tương ứng với các nhãn.

Sơ đồ tư duy cũng được sử dụng thay các bài phác thảo nội dung học thuật để chuẩn bị cho bài luận, viết nghiên cứu, ôn thi…

Bước 3: Sử dụng não bộ theo cách của nó

Chuyên gia hàng đầu thế giới về phương pháp tư duy, Tony Buzan gọi đây là phương pháp tư duy bức xạ (radiant thinking). Khi bộ não tập trung vào điều gì đó - ý tưởng, âm thanh, hình ảnh, cảm xúc… - nó trở thành trung tâm của suy nghĩ. Não bộ sẽ “bức xạ” nó với vô số các ý tưởng, hình ảnh, cảm xúc…

Sơ đồ tư duy giúp người dùng liên kết giữa và trong số nhiều phần thông tin, khái niệm khác nhau. Não bộ càng thực hiện nhiều liên kết thông tin, chúng ta càng ghi nhớ nó lâu hơn.

Bước 4: Tạo, ghi lại, sử dụng và truyền đạt thông tin

Những kết hợp này cho phép bạn thực hiện từng ý tưởng nhanh, hiệu quả và tự nhiên. Hãy sử dụng từ, ảnh, đường thẳng, màu sắc, biểu tượng, số… xác định và liên kết các khái niệm. Nghiên cứu chỉ ra rằng viết và hình dung đều cải thiện trí nhớ, phát huy tính sáng tạo và xử lý thông tin. Màu sắc cũng là một “chất” tăng cường trí nhớ tuyệt vời. Kết hợp chúng, bạn sẽ tạo ra được những sơ đồ tư duy ấn tượng.

Sơ đồ tư duy là công cụ để tạo ra mọi thứ và đưa ra phương pháp xử lý vấn đề hiệu quả. Bạn cần phải động não khi làm việc này. Ví dụ, bạn có thể tạo sơ đồ tư duy cho những việc như đám cưới, công thức nấu ăn mới, chiến dịch quảng cáo, đề xuất tăng lương với sếp… Hãy viết xuống mọi thứ bạn biết về chủ đề này. Nó cũng hỗ trợ giải quyết các vấn đề như quản lý tiền tốt hơn, chẩn đoán sức khỏe, xung đột cá nhân…

Chúng cũng là công cụ để ghi trực tiếp liên quan tới chủ đề bạn đang bị “quá tải” dữ liệu. Ví dụ, chúng giúp bạn xác định ý nào thực sự cần ghi chú, ghi lại nội dung chính của cuộc họp, nội dung cần có trong tự truyện hay hồ sơ xin việc…

Sơ đồ tư duy giúp bạn dễ dàng sử dụng thông tin hiệu quả và ghi nhớ mọi thứ tốt hơn, ví dụ như nội dung sách, cuộc thảo luận với người khác, lịch trình… Bạn cũng có thể dùng chúng để phân tích các chủ đề phức tạp như cổ phiếu giao dịch, mạng máy tính, cơ chế hoạt động của động cơ… Đặc biệt, sơ đồ tư duy còn cực hữu ích khi lập kế hoạch thực thi các nhiệm vụ như nghỉ dưỡng, quản lý thời gian, dự án công việc quan trọng.

Sơ đồ tư duy cũng là công cụ giao tiếp mạnh mẽ. Bạn có thể tạo sơ đồ cho các bài thuyết trình, dự án nhóm, trò chuyện trực tiếp, viết tài liệu…

Bước 5: Thiết kế sơ đồ tư duy bằng tay hoặc phần mềm máy tính

Vẽ sơ đồ tư duy bằng tay là phương pháp thủ công được sử dụng suốt nhiều thập kỷ qua và tới nay, nó vẫn hiệu quả. Thế nhưng, chúng sẽ còn tuyệt hơn nữa khi bạn sử dụng các phần mềm tạo sơ đồ tư duy chuyên nghiệp. Những phần mềm này ngày càng được sử dụng rộng rãi trong doanh nghiệp từ ghi biên bản họp tới hoàn thiện quản lý dự án.

Khuyến khích sáng tạo sơ đồ tư duy đẹp theo phong cách cá nhân.

Đừng quá cứng nhắc khi xây dựng sơ đồ tư duy. Hãy sử dụng linh hoạt cả hai vùng não trái và phải.

Sơ đồ tư duy nên dựa vào cả hai bán cầu não để tạo mạng ý tưởng - bán cầu não phải cho hình ảnh, màu sắc, kích thước, trí tưởng tượng, suy nghĩ “lớn” và bán cầu não trái cho ngôn từ, logic, phân tích, các con số và tư duy tuần tự.

Bạn có thể tạo sơ đồ tư duy trên máy tính

(Còn tiếp)